۩ شهامت اعتراف به اشتباهات گذشته و حال ۩

واقعا خیلی خوب است که وقتی مرتکب اشتباهی می شویم به آن اعتراف کنیم ، که این کار برای بعضی ها سخت است. زیرا غرور آنها را جریحه دار می کند اما نباید این غرور کاذب آنها را از این عمل باز دارد ، انسان باید این شهامت را داشته باشد که وقتی اشتباه کرد بگوید اشتباه کردم ، و لازم نیست این اعتراف بیرونی باشد بلکه اگر درونی هم باشد خیلی خوب است ،

چند روز پیش مقاله ای می خواندم که در آن بزرگی ، به کارهایی که در گذشته می پنداشته نیک بوده اند حالا به این نتیجه رسیده بود که تمام رفتار و اعمالش در آن موقع ناصحیح بوده و ابراز پشیمانی می نمود ، که باعث شد ارادت من به ایشان بیشتر شود،

اما متاسفانه همه این طور نیستند و گاهی با این که می دانند حرف آنها حق نیست ، به طرفداری از گفتار گذشته خویش می پردازند و به جای اینکه از بسط آن فکر و ایدئولوژی جلوگیری کنند ، به جانبداری و بسط آن می پردازند،

نقل حکایت این قبیل ، حکایت "حرف مرد یکی بودن ملاست " ، این داستان را همه شنیده اید که روزی از ملا می پرسند که سنت چقدر است؟ می گوید فلان قدر ، بعد از چند سال باز این سوال را از وی می پرسند و باز ملا جواب چند سال پیشش را تکرار می کند . ملت که از تعارض آشکار سخنان ملا حیرت زده شده بودند ، علت این تعارض را جویا می شوند و ملا در جواب می گوید : "حرف مرد یکی ست ". گاهی ما نیز دچار این غرور کاذب می شویم و به جای قبول اشتباه خود ، به رد نظریات دیگران و جانبداری تعصب وار از پارادایم خویش می پردازیم ، و مجبور می شویم برای دفاع از خود ، بیشتر و بیشتر به استدلالات بی اساس بپردازیم ، که نتیجه آن نه تنها به نفع ما نیست بلکه به جهل ما نیز صحه گذاشته و از صحت گفتار وآرای ما نزد دیگران می کاهد ،

سقراط بر این عقیده بود که ما چیزی را به شخصی نمی آموزیم بلکه ما تنها نقش قابله ای را داریم که به زایش علم در طرف مقابل کمک می کنیم ، و انسان همه چیز را می داند ، فقط باید کسی برای بروز آن به وی کمک کند. مثلا سقراط با ارائه مثالی استدالال نظریه خود را پیش می برد که روزی از مردی می پرسد 2*2 چند می شود و شخص جواب غلطی به وی می دهد ، سقراط با رد جواب وی و در تعارض جواب وی می کوشد تا به راهنمایی هایش ، شخص حدس دیگری بزند ، این چرخه را آنقدر ادامه می دهد تا شخص با برطرف نمودن تعارض های گفتار خویش ، جواب درست را به سقراط می دهد ، به اصطلاح امروزی از روش دیالکتیکی استفاده می کند .

بنابراین اگر شخصی همچنان مصرانه بر اشتباه خویش اصرار ورزد می توان از روش دیالکتیکی استفاده نمود ، تا شخص هر بار با رد گفتار خویش به گفتار صواب و درست دست یابد.